of

Missie Cenergie

  • Advies duurzaam bouwen
  • Energieconceptstudie
  • Haalbaarheidsstudie
  • Dynamische gebouwsimulatie
  • Comfortstudie
  • Ontwerp Speciale Technieken
  • EPB verslaggeving

Projectfiche

Aard van het gebouw: Renovatie & passieve nieuwbouw

Oppervlakte: 2.086 m2 (989 m2 renovatie +  nieuwbouw 1097m2)

Bouwbudget:
Totaal bouwbudget : 8.951.343 €
Budget technieken : 1.523.702 €

Adres: Sint-Jorisstraat 6/8, 1050 Elsene

Ontwerpteam:
Bouwheer : Xavier Hufkens
Architect :  Robbrecht & Daem architecten
Duurzaamheid, speciale technieken & energie advies : Cenergie

Uitvoeringstermijn: 2019 - 2022

Duurzame renovatie en passieve uitbreiding voor kunstgalerie

Op een halfopen bebouwing in Elsene bevindt zich de St-Joris kunstgalerie van Xavier Hufkens, één van Europa's toonaangevende galeries voor hedendaagse kunst. De vernieuwde en uitgebreide galerie, die heropende in juni 2022, omvat naast een verdrievoudiging van de exporuimte, ook vernieuwde kantoren voor het personeel, een onderzoeksbibliotheek en kunstopslagfaciliteiten.

De rechterzijde van het gebouw bestaat uit een klassieke rijwoning met een authentieke 19e eeuwse voorgevel, die behouden werd. Intern kreeg dit deel een make-over zodat aan de huidige comforteisen wordt voldaan. De linkerzijde werd volledig nieuw herbouwd. De nieuwbouw bevat voornamelijk grote open ruimtes met een strakke architectuur zodat de kunstwerken die erin tentoongesteld worden de volledige aandacht krijgen. Grote betonnen vlakken vormen een modern volume dat tot 2 niveaus onder de grond doorloopt en op de bovenste verdieping een groot daklicht kreeg. De tussenliggende niveaus hebben ook uitsluitend daklichten, dankzij het verspringen van de verdiepingsvloeren, zodat diffuse lichttoetreding zorgt voor een optimale kunstbeleving.

De grote uitdaging tijdens de samenwerking met architectenbureau Robbrecht & Daem bestond uit het vermijden van storende technische elementen in de maagdelijke expo-ruimtes. In een kunstgalerie moet immers alle aandacht naar de kunstwerken gaan.

Cenergie nam de uitdaging aan om een comfortabel binnenklimaat te creëren met zo weinig mogelijk technische elementen in zicht. Een intensieve zoektocht die resulteert in een vlechtwerk van beton en wapening met ventilatiekanalen en leidingen.

Het toepassen van oppervlakteverwarming lag onmiddellijk voor de hand. Daarmee was de toon gezet om warmte op lage temperatuur op te wekken via een warmtepomp met grondboringen (BEO-veld). Het beschikbare terrein werd hiervoor maximaal ingezet, inclusief de achterliggende parkeerzone. Bomen en boringen werden op elkaar afgestemd om de productie van warmte op een zeer efficiënte en hernieuwbare manier te doen, zonder afbreuk te doen aan de waardevolle tuinelementen.

Het betonpakket van de vloeren wordt aangewend als thermische massa die op een aangename manier de warmte binnenin de betonnen schelp kan brengen. De verwarmingsleidingen zijn zo diep mogelijk in de betonmassa ingewerkt om betonkernactivering toe te passen. Een ideale manier om ook koude via deze weg het gebouw binnen te brengen. De grondboringen zorgen voor de opslag van warmte uit het gebouw, die later in het koude seizoen weer zal gebruikt worden.

Er was een doorgedreven samenwerking met ingenieursbureau stabiliteit BAS nodig voor het instorten van de ventilatiekanalen. Lucht transporteren via ingestorte kanalen in de ribbenvloer en binnen- en buitenbrengen in de ruimte via spleten of bijna onzichtbare openingen was hierbij de grootste uitdaging.

Ook de elektrische installatie werd in detail onder de loep genomen om sensoren, detectoren en verlichting zoveel mogelijk te integreren zonder afbreuk te doen aan het flexibel gebruik van de exporuimtes. Naar de verlichting ging bijzonder veel aandacht, om natuurgetrouw licht te geven op de kunstwerken op momenten dat de daklichten onvoldoende licht geven.

De beleving van de bezoekers wordt door deze aanpak volledig op de kunstwerken gericht, wat een belangrijk streefdoel was voor de opdrachtgever.

Als kers op de taart werd het bestaande dak uitgerust met een PV-installatie die het grootste deel van de elektrische behoefte voor verlichting, koelen en verwarming compenseert.